Czerwonka bakteryjna jest chorobą zakaźną, którą wywołują bakterie rodzaju Shigella. Objawia się gorączką, krwawymi stolcami i bólem brzucha. Dolegliwości te mijają po kilku dniach. W Polsce istnieje nakaz rejestracji każdego przypadku czerwonki.
Czerwonka bakteryjna - krótka charakterystyka
Czerwonka bakteryjna to choroba zakaźna wywoływana przez bakterie Shigella. Zakażenie ma związek z objawami żołądkowo-jelitowymi. Cechą typową dla czerwonki są krwawe stolce - stąd też wynika jej nazwa.
Choroba znika samodzielnie po kilku dniach. Najciężej chorują małe dzieci i osoby z upośledzoną odpornością np. chorzy na AIDS. U 10% pacjentów rozwija się nosicielstwo pałeczek Shigella. Stanowią one zagrożenie dla otoczenie.
Bakterie wywołujące czerwonkę odkryto ponad 100 lat temu w Japonii. Choroba ta obecna jest na całym świecie, ale z różnym natężeniem. Zazwyczaj pojawia się tam, gdzie opieka medyczna stoi na niskim poziomie i zaobserwować można brak higieny. Czerwonka jest powszechna w biednych krajach Afryki, Azji i Ameryki Południowej.
W Polsce od roku 1919 zakażenia bakterią Shigella są rejestrowane. Na ogół do zachorowań dochodzi latem i jesienią. Schorzenie wywołuje gram-ujemna pałeczka z gatunku shigella sonnei, shigella flexneri, shigella boydii lub shigella dysenteriae. Zakażenie przenosi się drogą fekalno-oralną.
Czerwonka bakteryjna - objawy
Czerwonka bakteryjna objawia się krwawymi biegunkami, bólem brzucha, gorączką czy nudnościami. Objawy ustępują samoistnie po kilku dniach i to na ogół bez leczenia.
Najcięższa postać choroby występuje przy zakażeniu Shigella dysenteriae i Shigella flexneri. Objawami są wówczas silna biegunka, skurcze jelit i odwodnienie organizmu. Po zakażeniu chorzy zazwyczaj przez kilka lat są odporni na dany gatunek bakterii. Choroba może też przejść w stan przewlekły.
Powikłania dotknąć mogą osoby niedożywione, chore na AIDS czy zmagające się z immunosupresją. Są to zapalenie spojówek i rogówki, nieropne zapalenie stawów, trombocytopenia, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy zespół hemolityczno-mocznicowy. Ma to związek przede wszystkim z zakażenie Shigella flexneri. Śmiertelność sięga wówczas 10%.
Czerwonka bakteryjna - diagnostyka
Biegunka to objaw mało charakterystyczny, który towarzyszyć może wielu schorzeniom. Dlatego w celu zdiagnozowania czerwonki bakteryjnej trzeba wykonać badanie mikrobiologiczne próbki stolca danej osoby. Dodatkowo wykonuje się niekiedy antybiogram, a więc badanie wrażliwości danego szczepu bakterii na antybiotyki. Dzięki temu można wdrożyć odpowiednie leczenie.
Badanie mikrobiologiczne stolca wykonywane jest też kilka dni po zakończeniu leczenia. W razie potrzeby trzeba je powtórzyć po 2 tygodniach. Badanie wykonuje się też u osób z otoczenia chorego.
W razie wykrycia zakażenia konieczna jest identyfikacja potencjalnego źródła zakażenia. W Polsce czerwonkę bakteryjną należy zarejestrować w Okręgowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej.
Czerwonka bakteryjna - leczenie
W przypadku łagodnego zakażenia specjalistyczne leczenie nie jest konieczne. Wystarczy pamiętać o nawadnianiu organizmu i uzupełnianiu niedoborów elektrolitów.
W przypadku ciężkiego zakażenia konieczna jest antybiotykoterapia po wcześniejszym wykonaniu antybiogramu. W Polsce stosuje się ampicylinę i trimetoprim lub sulfametoksazol. Niestety niektóre szczepy są na te antybiotyki odporne.
W Polsce zgodnie z ustawą z roku 2001 o chorobach zakaźnych i zakażeniach obowiązkowe jest wykonywanie bakteriologicznego badania kału w kierunku nosicielstwa pałeczek jelitowych Salmonella i Shigella u osób, które pracują na stanowiskach bezpośredniego kontaktu z dziećmi do lat 6 i pracujących na stanowiskach, które wymagają bezpośredniego stykania się z artykułami żywnościowymi.
Kluczowe informacje
- Czerwonka bakteryjna jest chorobą zakaźną, którą wywołują bakterie rodzaju Shigella. Jej objawami są biegunki, bóle brzucha i gorączka.
- Najciężej chorują małe dzieci i osoby z upośledzoną odpornością np. chorzy na AIDS.
- Czerwonka jest powszechna w biednych krajach Afryki, Azji i Ameryki Południowej.
- Powikłania dotknąć mogą osoby niedożywione, chore na AIDS czy zmagające się z immunosupresją.
- W Polsce czerwonkę bakteryjną należy zarejestrować w Okręgowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej.
- Lekkie zakażenie nie wymaga specjalistycznego leczenia, ale jedynie nawadniania organizmu.
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest czerwonka bakteryjna?
Czerwonka bakteryjna to schorzenie zakaźne, które jest skutkiem zakażenia bakterią Shigella. Objawia się nudnościami, gorączką i krwawymi stolcami.
Jak się można zarazić czerwonką bakteryjną?
Do zakażenia dochodzi drogą fekalno-oralną. Najczęściej chorują osoby zamieszkujące kraje biedne, w których poziom higieny jest niski.
Jakie objawy daje czerwonka?
Charakterystycznym objawem czerwonki są krwawe stolce. Pojawić się mogą także gorączka, nudności czy bóle brzucha.
