Szczawian wapnia w moczu jest najczęstszą przyczyną kamieni nerkowych. Liczne szczawiany wapnia w moczu mogą powodować jego krystalizację i sklejanie się w kamienie. Kamienie nerkowe są niezwykle bolesne i mogą powodować powikłania, takie jak infekcje dróg moczowych.  Szczawian wapnia w moczu można ograniczyć wprowadzając kilka zmian w diecie.

Wysoki poziom szczawianu w moczu jest jednym z najczęstszych zaburzeń przy kamicy moczowej. Co trzeci kamień moczowy powstaje w wyniku podwyższonego poziomu szczawianów w moczu. 

Szczawiany wapnia w moczu - dieta

Dieta bogata w szczawiany powoduje wzrost poziomu szczawianów w moczu. Nasz organizm absorbuje największe ilości szczawianu z codziennej diety. Pasma śluzu i szczawiany wapnia w moczu pochodzą z wielu pokarmów.

Głównymi źródłami szczawianu w naszym menu są:

  • Szpinak i inne zielone, liściaste warzywa
  • Otręby pszenne, migdały, orzechy, soja
  • Buraki i fasola
  • Czekolada
  • Herbata
  • Truskawki i maliny.

Po spożyciu tych pokarmów przewód pokarmowy rozkłada je i wchłania składniki odżywcze. Produkt finalny szczawianu nazywa się kwasem szczawiowym. Szczawian wapnia w moczu może łączyć się z wapniem, tworząc kryształy.

Szczawian wapnia w moczu - objawy

Kamienie nerkowe mogą nie powodować objawów, dopóki nie przemieszczą się przez drogi moczowe. Kiedy kamienie się poruszają, ból może być intensywny.

Główne objawy kryształów szczawianu wapnia w moczu:

  • Ból w boku i plecach, który może być silny i pojawiać się falami
  • Krew w moczu
  • Pienisty mocz
  • Nieprzyjemny zapach moczu
  • Nagła i uporczywa potrzeba oddania moczu
  • Nudności i wymioty
  • Gorączka i dreszcze, jeśli występuje infekcja.

Mocz zawiera substancje chemiczne, które zwykle zapobiegają łączeniu się szczawianu i tworzeniu kryształów. Jeśli jednak pacjent ma za mało moczu lub za dużo szczawianu, może on krystalizować i tworzyć kamienie.

Szczawian wapnia w moczu - przyczyny

Główne powody:

  • Niewystarczające spożycie płynów, czyli odwodnienie
  • Dieta zbyt bogata w szczawiany, białko lub sól

W innych przypadkach podstawowe schorzenia mogą powodować tworzenie się kryształów:

  • Nadczynność przytarczyc
  • Choroby zapalne jelit, takie jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego lub choroba Leśniowskiego-Crohna
  • Dziedziczna choroba nerek
  • Cukrzyca
  • Otyłość.

Jak diagnozuje się szczawian wapnia w moczu?

Aby zidentyfikować kamienie szczawian wapnia w moczu, pacjentowi przypisuje się następującą diagnostykę:

  • Analiza moczu. Normalne poziomy szczawianu w moczu są mniejsze niż 45 mg na dzień. Urolog może również zbadać krew pod kątem mutacji w niektórych genach.
  • Badania obrazowe. Urografia rentgenem lub komputerowa.

Kryształy szczawianu wapnia w moczu podczas ciąży

Podczas ciąży zwiększa się przepływ krwi, w rezultacie więcej krwi jest filtrowane przez nerki, co powoduje usuwanie większej ilości szczawianu z moczem. Ryzyko wystąpienia kamieni nerkowych w czasie ciąży jest takie samo jak w innych okresach życia. Kamienie nerkowe mogą powodować komplikacje podczas ciąży. Kamienie zwiększają ryzyko poronienia, stanu przedrzucawkowego, cukrzycy i często przyczyniają się do cesarskiego cięcia. Kryształy szczawianu wapnia norma w ciąży jest taka sama jak dla niebrzemiennej.

W czasie ciąży tomografia komputerowa czy zdjęcia rentgenowskie mogą być niebezpieczne dla zdrowia płodu, dlatego ze względu na bezpieczeństwo i skuteczność, u pacjentek w ciąży zleca się wykonanie USG nerek i pęcherza moczowego.

Do 84% kamieni przechodzi samoistnie w czasie ciąży. Niewielki odsetek znika natychmiast po porodzie. Jeśli wystąpią poważne objawy kamicy nerkowej lub ciąża jest zagrożona, można zlecić zabiegi ułatwiające usunięcie kamienia.

Liczne szczawiany wapnia w moczu - jak leczyć?

Małe kamienie mogą zniknąć same w ciągu około 4 do 6 tygodni. Pacjentowi, u którego występuje szczawian wapnia w moczu w podniesionym stanie, zaleca się zwiększenie dziennego spożycia wody.

Lekarz może również przepisać blokery. Leki te rozluźniają ściany moczowodu, co może pomóc w szybszym usunięciu kamienia z nerki.Środki przeciwbólowe, mogą pomóc złagodzić dyskomfort, dopóki kamień nie minie. 

Jeśli kamień jest bardzo duży lub nie ustępuje samoistnie, pacjent może poddać się specjalistycznym zabiegom usunięcia kamienia:

  • Pozaustrojowa litotrypsja falą uderzeniową. Podczas zabiegu wykorzystuje się fale dźwiękowe, które rozbijają kamień na drobne fragmenty. W ciągu kilku tygodni po zabiegu szczawian wapnia w moczu zostaje wydalany z płynem biologicznym.
  • Uretroskopia. Podczas zabiegu wprowadza się cewnik przez pęcherz do nerki. Kamień jest następnie usuwany lub najpierw rozbijany za pomocą lasera lub innych instrumentów i usuwany. 
  • Nefrolitotomia skórna. Ten zabieg jest wykonywany w znieczuleniu ogólnym. Chirurg wykonuje małe nacięcie w plecach i mechanicznie usuwa kamień za pomocą narzędzi.

Kluczowe informacje

  • Szczawiany wapnia są to substancje chemiczne organiczne, które znajdują się rabarbarze, szczawiu. burakach, herbacie.
  • Odkładającym się szczawianem wapnia częściej mają problem osoby obciążone genetycznie infekcjami dróg moczowych lub chorobami jelitowymi.
  • Złogi szczawianów wapnia nie dają początkowych objawów. Dopiero po dłuższym czasie pojawiają się bolesne kolki, gorączka, wymioty. Ciemniejący mocz oznacza, że chory może przechodzić zapalenie nerek.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego szczawiany w moczu są niebezpieczne?

Szczawiany łączą się z wapniem i mogą tworzyć tzw. piasek, a nawet kamienie nerkowe. W rezultacie rozwija się kamica moczowa.

Jak często występuje kamica moczanowa u dzieci?

U dzieci powikłanie w postaci kamicy moczowej występuje rzadziej niż u dorosłych, ale nadal występuje.

Co usuwa szczawiany z organizmu?

Należy mieć świadomość, że rozpuszczanie kamieni szczawianowych jest trudne. Elementy o małych rozmiarach, do 4 mm, mogą być wydalane z organizmu z moczem. Lekarze zalecają picie dużej ilości płynów, nawet do 2,5-3 litrów dziennie, a także trzymanie się diety, spożywanie pokarmów alkalizujących mocz.

Jak pozbyć się szczawianów w moczu? Jak obniżyć poziom szczawiany wapnia w moczu?

W celu zmniejszenia stężenia szczawianów w moczu, można podjąć kroki takie jak: zmiana diety, czyli zmniejszenie spożycia pokarmów bogatych w puryny, takich jak czerwone mięso, wątróbka, sardynki, makrele, fasola, soczewica, szpinak, kalafior i szparag. Oprócz tego należy zwiększyć przyjmowanie wody, soku z cytryny lub herbaty ziołowej może pomóc w rozpuszczeniu i wydalaniu szczawianów z organizmu i ograniczyć alkohol. W skrajnych przypadkach niezbędne jest wsparcie farmakologiczne.

Ostatnia aktualizacja:

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani ubezpieczeniowej. W celu uzyskania indywidualnej porady skontaktuj się z doradcą.